Veel vrouwen verwachten bij zwangerschapsmisselijkheid wat lichte ochtendmisselijkheid, maar zijn totaal niet voorbereid op die golven van warmte, geur-overgevoeligheid en dat gevoel alsof je maag ineens een eigen leven leidt.
Wat veel vrouwen niet weten, is dat er vanuit de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) een heel logische verklaring bestaat voor wat er in het eerste trimester gebeurt.
En vooral: dat er wél iets aan te doen is.
De Qi-stroom verandert al vroeg in de zwangerschap
In de TCM spreken we over Qi: de vitale energie die alles in je lichaam aanstuurt. Zodra er een zwangerschap ontstaat, wordt er extra Qi naar de baarmoeder geleid om het embryo te voeden en de placenta op te bouwen.
Het embryo zelf is nog piepklein, maar je lichaam is op de achtergrond al een enorme verbouwing aan het plannen . Alle bouwmaterialen moeten op tijd worden aangeleverd.
Omdat er zoveel energie naar je buik gaat, verandert de Qi-verdeling in de rest van je lichaam. Veel vrouwen merken dat meteen: gevoelige borsten, meer emoties, die subtiele opstijgende warmte… het hoort allemaal bij die verschuiving.
Waarom Qi soms gaat stijgen en misselijkheid veroorzaakt
Eén van de belangrijkste energiebanen in de vroege zwangerschap is de Chong Mai. Je kunt deze meridiaan zien als een soort snelweg die je diepe, aangeboren energie verbindt met de energie die je dagelijks opbouwt uit voeding en ademhaling. In het eerste trimester stuurt de Chong Mai extra bloed en Qi naar de baarmoeder.
Maar zolang het embryo nog heel klein is en de placenta nog niet stevig genoeg, kan die energie zich niet goed “zetten”. Een deel stijgt daardoor op, richting borst en keel💨.
Dat kan zich uiten als warmte, gevoeligheid in de borsten, rust in je lijf die plaatsmaakt voor een soort opgejaagd gevoel… en natuurlijk: misselijkheid.
Tegelijkertijd hoort de Maag-energie naar beneden te bewegen, maar door hormonen, stress, vermoeidheid of onregelmatig eten kan die dalende kracht verzwakken. Dan gaat de energie juist omhoog. En als de Maag de stijgende Qi van de Chong Mai niet kan “ankeren”, gaat die nog makkelijker naar boven.
Het resultaat: precies die bekende ochtendmisselijkheid.
En dan is er nog de Lever-Qi. Deze energie hoort soepel te stromen, als een rivier met een kalme, constante stroming. Maar bij stress, spanning of te weinig herstelmomenten, begint die rivier te kolken en naar boven te slaan. Dat kan de misselijkheid versterken en, in zwaardere gevallen, bijdragen aan extreme vormen zoals hyperemesis gravidarum.
De Drie Warmers en een groeiende baby
Na verloop van tijd neemt de foetus natuurlijk steeds meer ruimte in. In de TCM wordt het lichaam verdeeld in drie gebieden, de Drie Warmers. De bovenste (longen en hart), de middelste (maag, milt, spijsvertering) en de onderste (nieren, blaas, baarmoeder).
Wanneer de baarmoeder groeit, verandert niet alleen de fysieke ruimte, maar ook de energetische doorstroming tussen deze drie gebieden. Vooral de Middelste Warmer, je spijsverteringscentrum, kan hierdoor uit balans raken. Dat geeft bij veel vrouwen extra misselijkheid, een opgeblazen gevoel en later in de zwangerschap vaak ook maagzuur.
Waarom rust en steun zo belangrijk zijn
De Maag en Milt zijn in de TCM je “interne keuken”. De Maag verwarmt en breekt voedsel af, de Milt haalt daar voeding en energie uit en verdeelt dat door je hele lijf. Als de Milt sterk is, blijft energie stevig en gegrond. Maar als de Milt verzwakt, stijgt Qi sneller omhoog en wordt misselijkheid vaak erger.
En die Milt raakt sneller uitgeput dan veel vrouwen denken. Niet per se door iets dramatisch, maar door precies de dingen die in onze moderne wereld heel normaal zijn: overvolle agenda’s, slecht slapen, eten op onhandige tijden, koude of rauwe maaltijden, veel mentale belasting of simpelweg de neiging om maar door te blijven gaan.
Het is alsof je maar één kok hebt die ineens drie shifts moet draaien zonder pauze. Op een gegeven moment raakt hij achter op zijn werk.
Wat die interne keuken wél sterk houdt, is verrassend eenvoudig: warmte, rust, regelmaat, zachte voeding en emotionele steun. De Milt gedijt het best in een omgeving waar je lichaam niet constant in de actiestand hoeft te staan. Denk aan warme maaltijden die makkelijk verteerbaar zijn, genoeg ontspanning, voorspelbare eetmomenten, ruimte voor herstel en emotionele steun.
Traditionele culturen begrepen dit intuïtief: in het eerste trimester werd er goed gezorgd voor de zwangere. Ze kreeg emotionele steun, er werd gekookt, ze kreeg warme gerechten, ze had minder verplichtingen en er was ruimte voor herstel. Niet omdat ze zwak zou zijn, maar omdat haar lichaam een megaproject aan het draaien was.
Wat ik in de praktijk zie
Veel vrouwen die bij mij komen, wisten dit helemaal niet. Ze dachten dat misselijkheid gewoon bij de zwangerschap hoorde en dat je het maar moest uitzitten. Maar wanneer we samen naar hun TCM-patroon kijken, zie ik vaak dezelfde knelpunten terugkomen:
- Maag Qi die niet goed daalt
• Milt die te weinig kracht heeft
• Chong Mai die te veel omhoog beweegt
• Te veel prikkels, te weinig herstel
• Voeding die niet past bij het eerste trimester
Zodra we hiermee aan de slag gaan, zie ik vaak binnen één of twee weken verlichting ontstaan: minder misselijkheid, minder braken, meer energie, en een buik die rustiger voelt.
Hoe acupunctuur kan helpen (ja, ook als niets anders werkt)
Acupunctuur is in mijn praktijk een van de meest effectieve manieren om zwangerschapsmisselijkheid te verlichten. Het helpt de Maag Qi weer te dalen, kalmeert de Chong Mai, ontspant het middenrif, brengt het zenuwstelsel tot rust en geeft de spijsvertering een flinke duw in de goede richting. En vaak voelen vrouwen al na één behandeling dat er iets verzacht.
Voeding die ondersteunt in plaats van belast
Voeding is in mijn praktijk heel belangrijk. Niet vanuit het idee dat alles perfect moet, maar vanuit de vraag: hoe kan ik mijn lichaam helpen?
Warme, zachte maaltijden doen het bijna altijd goed, net als regelmatig kleine beetjes eten. Kruiden als gember, venkel en kaneel geven milde warmte en steun. IJsdranken en veel rauw voedsel koelen juist te veel af en belasten de Milt.
Maar uiteindelijk is het allerbelangrijkste dat je luistert naar je lijf. En bij hevige misselijkheid: eet gewoon wat blijft zitten. Alles wat erin blijft, is winst.
Je hoeft dit niet alleen te doen
Misselijkheid zegt niets over jouw kracht of hoe je jouw zwangerschap beleeft. Het zegt vooral dat jouw lichaam dag en nacht bouwt aan nieuw leven en dat die indrukwekkende machine soms een beetje uit balans raakt.
Met acupunctuur, voeding die echt voedt en een beetje meer zachtheid, kun je zoveel verlichting ervaren.
Wil je inzicht in jouw persoonlijke TCM-patroon? Je bent van harte welkom in mijn praktijk in Ulvenhout of bij MEA moeder en kindzorg in Breda.